Sponsorlu Baglantilar

Sponsorlu Baglantilar

Bu Yazıda Neler Var

  • Ölçek (Payda) = Harita Uzunluğu Gerçek Uzunluk
  • Gerçek Uzunluk= Harita Uzunluğu X Ölçeğin Paydası
  • Harita Uzunluğu = Gerçek Uzunluk : Ölçeğin Paydası
  • Ölçek = Harita Uzunluğu : Gerçek Uzunluk
  • Bağlantılı Yazılar

    01 | Harita

    En Son Eklenenler

    06 | ordövr ordövr
    09 | monogami monogami
    10 | intihar intihar

    Harita Ölçeği : Harita üzerinde belli iki nokta arasındaki uzunluğun, yeryüzündeki aynı noktalar arasındaki uzunluğa oranıdır.
    Diğer bir deyişle, gerçek uzunlukları harita üzerine aktarırken kullanılan küçültme oranıdır.

    Örneğin : Boğaz köprüsü'nün gerçekte 1074 m olan iki ayağı arası uzaklık, ölçeği bilinmeyen bir haritada yaklaşık 0.5 cm gösterilmiştir. Haritanın ölçeğini bulmak için harita üzerindeki uzunluğu gerçek uzunluğa oranlarız.
    Buna göre haritanın ölçeği yaklaşık 1/200.000'dir.

    Ölçek Hesaplama
    Harita ve arazi üzerindeki uzunlukların verildiği sorularda ölçek,

    Ölçek (Payda) = Harita Uzunluğu Gerçek Uzunluk



    Formülü ya da doğru orantı kurularak hesaplanır.

    Örnek : Arazi üzerindeki 84 km'lik uzunluk, ölçeği bilinmeyen haritada 7 cm gösterildiğine göre, haritanın ölçeği nedir?

    Orantıyla Çözüm:
    84 km cm'ye çevrilir.
    7 cm 8.400.000 cm'yi gösteriyorsa
    1 cm x cm'yi gösterir.
    - x = 1
    •8.400.000 / 7 = 1.200.000 cm'dir.
    - Ölçek : 1 / 1.200.000'dir.

    Formülle Çözüm:
    Ölçek (Payda) = Harita Uzunlugu / Gerçek Uzunluk
    Ölçek (Payda) = 7 / 8.400.000
    Ölçek (Payda) = 1.200.000 cm
    Ölçek : 1 / 1.200.000'dir.

    Ölçek Hesaplama
    Harita ve arazi üzerindeki alanların verildiği sorularda ölçek

    Ölçek (Payda) = Haritadaki Alan / Gerçek Alan kesrinin karekökü

    formülü ya da doğru orantı kurularak hesaplanır.

    Örnek: Gerçek Alanı 4375 km2 olan bir göl, ölçeği bilinmeyen haritada 7 cm2 gösterildiğine göre haritanın ölçeği nedir?

    Uyarı: Harita ve arazi üzerindeki alanların verildiği sorularda ölçeği hesaplarken kare kök almayı unutmayınız.


    HARİTA ÖLÇEKLERİ
    Ölçek iki şekilde gösterilir.

    a. Kesir ölçek: Küçültme oranı kesirli sayılarla ifade edilen ve haritalarda en çok kullanılan ölçeklerdir. 1/500, 1/5.000, 1/50.000, 1/500.000 gibi.

    Kesir ölçeklerde pay her zaman 1 dir. Paydada yer alan sayı ise, haritası çizilen alanın kaç defa küçültüldüğünü gösterir.

    b. Çizik (Grafik) Ölçek: Eşit dilimlere ayrılmış bir çizgi üzerinde harita üzerindeki uzunlukların gerçek uzunluklara oranının gösterildiği ölçeklerdir.

    Herhangi bir yerin, kuşbakışı görünüşünün ölçeksiz ve kabataslak olarak bir düzleme aktarılmasına kroki denilmektedir. Harita ile kroki arasındaki fark, krokinin ölçeksiz, haritanın ise ölçekli olmasıdır.

    B. ÖLÇEKLERİNE GÖRE HARİTALAR
    1. Büyük Ölçekli Haritalar
    a. Plânlar:
    Ölçeği 1/20.000'e kadar olan haritalardır. Şehir imar plânları, kadastro haritaları bu türdendir.
    b. Topoğrafya Haritaları: Ölçeği 1/20.000 ile 1/200.000 arasında olan haritalardır. Ulaşım haritaları ile topoğrafik, jeolojik, morfolojik haritalar bu türdendir.

    Büyük ölçekli haritaların genel özellikleri şunlardır:
    – Paydası küçüktür.
    – Dar alanları gösterir.
    – Ayrıntıyı gösterme gücü fazladır.
    – Küçültme oranı azdır.
    – Aynı alanı gösteren küçük ölçekli haritalara göre düzlemde daha fazla yer kaplarlar.
    – İzohipsler arası yükselti farkı azdır.
    – Bozulma oranı azdır.

    2. Orta Ölçekli Haritalar
    Ölçeği 1/200.000 ile 1/500.000 arasında olan haritalardır.

    3. Küçük Ölçekli Haritalar
    Ölçeği 1/500.000 den daha küçük olan haritalardır. Bu haritalar Dünya’nın, kıtaların, ülkelerin tamamını veya bir bölümünü gösterir.

    Küçük ölçekli haritaların genel özellikleri şunlardır:
    – Paydası büyüktür.
    – Geniş alanları gösterir.
    – Ayrıntıyı gösterme gücü azdır.
    – oranı fazladır.
    – Aynı alanı gösteren büyük ölçekli haritalara göre düzlem üzerinde daha az yer kaplarlar.Küçültme
    – İzohipsler arası yükselti farkı fazladır.
    – Bozulma oranı fazladır.

    1. Uzunluk Problemleri

    Kısaltmalar;

    G.U. = Gerçek Uzunluk
    H.U. = Haritadaki Uzunluk
    Ölç. P. = Ölçeğin Paydası

    a. Gerçek Uzunluk: Harita uzunluğu ile ölçek verilerek gerçek uzunluk sorulduğunda aşağıdaki formül kullanılır.

    Gerçek Uzunluk= Harita Uzunluğu X Ölçeğin Paydası



    b. Harita Uzunluğu: Gerçek uzunluk ile ölçek verilerek harita uzunluğu sorulduğunda aşağıdaki formül kullanılır.

    Harita Uzunluğu = Gerçek Uzunluk : Ölçeğin Paydası



    c. Ölçek: Gerçek uzunluk ile harita uzunluğu verilerek ölçek sorulduğunda aşağıdaki formül kullanılır.

    Ölçek = Harita Uzunluğu : Gerçek Uzunluk



    2. Alan Problemleri